Hakikati Ara(la)yan Edebiyat

20.01.2021

Mitlerden romanlara, geleneksel hikâyeden modern öyküye farklı anlatma, söyleme ve yazma biçimleriyle gelişen edebiyatın insanın anlam arayışındaki rolünü tartışmak; edebiyatın hakikat arayışından gerçekliğin inşasına uzanan serüvenini incelemek üzere tasarlanan bu seminer serisi 12 hafta boyunca farklı dönemlerin yapıtlarından örneklerle Avrupa, Türk ve Dünya edebiyatının çok katmanlı yolculuğunu ele alacak.

ZEYNEP UYSAL, Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamladı. 1999 yılında Marmara Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü Yeni Türk Edebiyatı anabilim dalından doktora derecesini aldı. 2001-2003 yılları arasında Oxford Üniversitesi Şarkiyat Enstitüsü’nde misafir öğretim üyesi olarak çalıştı. Makaleleri çeşitli dergilerde yayımlandı. Olağanüstü Masaldan Çağdaş Anlatıya: Muhayyelat-ı Aziz Efendi adlı kitabı 2006 yılında Boğaziçi Üniversitesi Yayınları’ndan çıktı. Edebiyatın Omzundaki Melek: Edebiyatın Tarihle İlişkisi Üzerine Yazılar adlı derlemesi 2011 yılında, Metruk Ev: Halit Ziya Romanında Modern Osmanlı Bireyi adlı çalışması 2014 yılında İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. 2001 yılından beri Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde öğretim üyesi, 2014 yılından beri Boğaziçi Üniversitesi Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi müdür yardımcısıdır. 

1. Edebiyatın ortak kaynakları: Mitler, masallar, destanlar, halk hikayeleri ve değişen hikaye anlatıcılığının ele alınacağı bu haftada ilk kurmaca eser diyebileceğimiz MÖ 3. binyıla tarihlenen Gılgamış’ın arayış hikâyesi ile başlayacak, Decameron, Canterbury Hikayeleri, 1001 Gece Masalları gibi modern öncesi metinlerin çağdaş edebiyatı nasıl etkilediğini göreceğiz. 

2. Romanstan modern romana kendini arayan insan: Orta Çağ romanslarından romana uzanan süreçte değişen dünya algısı ve hikâye anlatıcılığından yaratıcı yazarlığa geçişi Cervantes’in Don Kişot romanı üzerinden incelerken modern Türk edebiyatının ilk örneklerinden biri olan Ahmet Mithat’ın Çengi’sine de değineceğiz. 


3. Aydınlanmadan moderniteye edebiyat: Tanrı, insan ve dünya algısının değişmesi, coğrafi keşifler, bilimsel gelişmeler ve sanayi devriminin edebiyat ve sanattaki etkilerinin inceleneceği bu başlıkta Borges’in Çin Ansiklopedisi gibi metinlerle sorgulanan modern düşünme ve sınıflandırma biçiminin sanatta nasıl karşılık bulduğunu, romantizm, realizm, empresyonizm vb akımlarla değişip dönüşen sanat ve edebiyat kavrayışlarını ele alacağız. 


4. Romantizmin karanlığı ya da gotik edebiyat: 18. Yüzyılın romantik tasavvurunda değişen insan algısı, insanın yüce olanla kurduğu ilişkiyi gotik edebiyatın ilk örneklerinden kabul edilen E. T. Hofmann’ın Kum Adam metniyle ele alacak, 19. Yüzyılda Edgar Allan Poe ile modern öykünün ve gotik edebiyatın bileşimini görecek ve gotik edebiyatın günümüz edebiyatına etkisini tartışacağız. 


5. Romantik kaygı ya da bilimin gücü: 19. yüzyılda bilimin insan hayatındaki rolüne, bilimsel bakışla biçimlenmeye başlayan edebiyatta romantik bilim anlayışının izlerine Mary Shelley’in Frankenstein metni üzerinden yaklaşacağız. İnsan aklının gücünün ve yaratıcılığın sınırlarını sorgularken bilinmeyenden duyulan korkuyu odağına alan Frankenstein’ın edebiyat ve sanattaki izlerini takip edeceğiz. 


6. Kendini gerçekleştirmek ya da bilmenin bedeli: Modern dünyanın sırlarına vakıf olmak isteyen, daha fazlasını bilmek için ruhunu şeytana satan bir figür olarak Faust’un hikayesinin Goethe’den önceki ve sonraki dönüşümünün ele alınacağı bu başlıkta Türk edebiyatında Halit Ziya Uşaklıgil’den A. H. Tanpınar’a Faust’un izini süreceğiz. 


7. Sıradan insanın mahrem hikayesi olarak realist roman ve öykü: Flaubert’in Madam Bovary’si, Maupassant öyküleri, Sami Paşazade Sezai’nin, Halit Ziya Uşaklıgil’in öykü ve romanları ile 19. yüzyıl Avrupa’sından Osmanlı entelektüellerine uzanan realist sanat ve edebiyat kavrayışının izlerini metinlerden örneklerle ele alacak, karakter kurulumundan anlatıcının rolüne edebi metinde realist dünyanın biçimlendirilişini ve günümüz edebiyatına etki eden realist yöntemleri tartışacağız. 


8. Empresyonizm ya da farklı görme biçimlerine doğru: Görmenin bilmekle eşdeğer ve hakikatin de yansıtılabilir olduğu fikrinin sarsıldığı, teknolojinin, hızın, şehirleşmenin insan hayatını derinden etkilediği 20. yüzyıl dönümünde hakikati farklı bakış açıları ile kavramanın, deneyimin bireyler üzerindeki etkisinin, izlerinin peşine düşen bir edebiyat ve sanat anlayışı olarak empresyonizmi Çehov ve Sait Faik Abasıyanık öyküleriyle iki farklı zaman ve mekânda inceleyeceğiz. 


9. Sorgulanan toplumsal cinsiyet rolleri: 20. Yüzyıl başında İngiltere’de realist konvansiyonları sorgulayan, yeni edebi arayışlarının yanı sıra toplumsal cinsiyet rollerine de karşı çıkan Virginia Woolf’un edebiyatına, günümüzdeki etkisine Kendine Ait Bir Oda ve Orlando metinleri üzerinden yaklaşacağız. Aynı yıllarda Osmanlı topraklarında Halide Edip Adıvar’ın toplumsal cinsiyet rollerine yaklaşımını Seviye Talip, Handan gibi romanları üzerinden örnekleyeceğiz. 


10. Rüyalar, bilinçdışı ve zihinsel yolculuk ile edebiyatta modernism: Empresyonizmle başlayan hakikati sorgusunun değişen yüzlerini, fragmanlarla kurulan gerçeklik algısını, bilinçdışının metinsel dünyaya yansımasını Kafka, Ahmet Hamdi Tanpınar öyküleri ile çözümleyeceğiz. 


11. Postmodernizm ve kendini arayan edebiyat: 20. yüzyılın ilk yarısında dünya savaşları ve katliamların açtığı yaraları sarmaya çalışan dünyada modernitenin karanlık yüzünü sorgulamanın ne demek olduğunu ve edebiyatta postmodernist tavrın nasıl belirleyici olduğunu ele alacağız. Kendine bakan, kendi kurmacalığını ortaya koyan, metinselliği, inşa edilen hakikat kavrayışını tartışan metinleri Borges’in Don Kişot Yazarı Pierre Menard’ı, Cortazar’ın Cinayeti Gördüm’ü, Murat Gülsoy’un Kendi Üzerine Kapanan Köle’sini inceleyeceğiz. 

12. Tarihsel romanın postmodernist anlatı dünyasına yolculuğu: Gerçekçi tarihsel romanın tarihyazımına sadakatinden başlayarak anakronik olmayı bir yöntem olarak benimseyen tarihyazımsal üstkurmaca kavramını ele alacak, romanın tarihle ilişkisine, Umberto Eco ve Orhan Pamuk metinlerinden örneklerle değineceğiz.

12 Hafta Boyunca Her Çarşamba
14.00 - 16.00
3. Hafta

Seminerimizin ücreti aylık 650 TL'dir.
Programa paket katılımlarla dahil olmak mümkündür.
Her bir seminer iki saat sürmektedir ve tek katılımlık ücret 200 TL'dir.
12 haftayı tek seferde eft / havale ile ödemek isteyen misafirlerimize  1.800 TL'dir.

Kesin kayıt yaptıran misafirlerimize whatsapp üzerinden nasıl bağlantı kuracakları, bağlantı linki, ID ve şifre gibi bilgiler iletilecektir.

KAYIT ve KATILIM SÜRECİ


1) REZERVASYON butonunu tıklayınız,
2) Ekrana gelen formu doldurup KAYDINIZI yaptırınız,
3) KESİN KAYIT yaptıran misafirlerimize bağlantı ve katılım bilgilendirmesi gelecektir.
4) Seminer başlangıcına 20 dakika kala tarafınıza ID kodu ve şifre gönderilecektir.

ZOOM programı web tabanlıdır, Aynı zamanda mobil telefonlarınızdan uygulama indirerek kullanabilirsiniz,
Her türlü sorunuz için 0 216 310 00 50 numaralı telefondan ve info@sofos.com.tr mail adresinden destek alabilirsiniz.

SOFOS tarafından online düzenlenen bütün seminerlerde ses ve görüntü kayıtlarına, metinlere, etkinliğe kayıtlı kişiler ve SOFOS tarafından izin verilen aile fertleri dışında erişilmesi; seminerlerin kopyalanması, çoğaltılması, üçüncü kişilerle paylaşılması, ticari amaçla kullanılması kanun ve mevzuat hükümlerine aykırıdır ve suç unsuru teşkil eder. SOFOS her türlü hakkını saklı tutmaktadır. © SOFOS



Tarih: 20.01.2021

Saat: 14:00 - 16:00

Yer:ZOOM ile ONLINE

Katılım Ücreti: 650 TL